Türkiye’nin Jeopolitik Konumu ve Önemi

4
4.803 Görüntülenme
Türkiyenin jeopolitik konumu ve önemi
Türkiyenin jeopolitik konumu

Türkiye’nin jeopolitik konumu coğrafya 12.sınıf konuları içerisinde yer almaktadır. Tarihsel süreçte Türkiye’nin jeopolitik konumunu değerlendirir.  Konu bu kazanım içerisinde işlenmektedir. Türkiye’nin jeopolitik konumu  jeopolitikte etkili olan değişen ve değişmeyen unsurlar anlatılmaktadır. Jeostratejik konum özellikleri belirtilmektedir.

Türkiye’nin Jeopolitik Konumu

Türkiye’nin jeopolitik konumu: Bir ülkenin coğrafi konumundan dolayı kazandığı stratejik, askeri, siyasal, ekonomik güçle dış siyasetini oluşturması ve yönlendirmesidir.

Bir ülkenin uluslararası alanda yürüttüğü siyaset ile coğrafi özellikleri arasındaki ilişkileri inceleyen bilime jeopolitik denir. Jeopolitik; bir devletin devletler arası politikasını doğal (fiziki) koşulların ortaya çıkardığı bir terimdir.

Jeopolitik açıdan önemli bir konumda bulunan ülkemiz, Anadolu yarımadasının elverişli topraklarına yerleşmiş ve doğu ile batı medeniyetleri arasında köprü olmuştur. Türkiye’nin bu köprü görevi kıtalar arası bir çok alanı etkilemektedir.

Türkiye’nin jeopolitik konumu ve önemi nedeniyle üç tarafı denizlerle çevrili bir ülkedir. Ülkemizin Çanakkale ve İstanbul boğazlarına sahip olması Türkiye’nin ulaşımda merkez olmasını sağlamıştır. Kara denize komşu olan ülkeler açık denizlere ulaşmak için Çanakkale ve İstanbul boğazlarından geçmek zorundalardır.

Türkiye’nin petrol zengini Ortadoğu ülkelerine yakın olması jeopolitik önemini arttırmıştır. Ortadoğu ülkeleri petrollerini dünyaya en karlı ve en kısa güzergahtan ulaştırmak için Türkiye üzerinden petrol boru hatları veya Türk limanlarından dağıtım yapmak zorundadırlar.

Türkiye dünyada orta kuşak olarak bildiğimiz ılıman iklim kuşağında yer almaktadır. Bu nedenle aynı anda dört mevsimin olması mümkündür. Bu sayede Türkiye iklime bağlı turizm bakımından da elverişli bir konuma sahiptir.

Türkiye sıcak çatışma bölgeleri olan Balkanlar, Kafkasya ve Ortadoğu arasında yer almaktadır. Bu nedenle Türkiye her zaman askeri ve savunma gücünü daima büyük bir dikkat ve kararlı bir şekilde korumalıdır.

Dünya üzerindeki konumu sebebiyle, ülkelere hükmedecek yerde olması Türkiye’nin stratejik öneminin ne kadar güçlü olduğunu kanıtlar.

Jeopolitikte etkili olan unsurlar

Jeopolitikte etkili olan unsurlar

Türkiye, ekvator ev başlangıç meridyenine olan uzaklığı, hangi kıtada yer aldığı, çevresindeki ülkelere denizlere ve ticaret yollarına göre durumu coğrafi konumu ifade eder. Türkiye’nin coğrafi konumunun dünya siyaseti ve  ekonomisi üzerinde  önemli bir rolü bulunur.

Değişmeyen Unsurlar

Coğrafi Konum

  • Kuzey Yarımküre’de  orta kuşakta yer alması
  • Üç eski kıtanın birbirlerine en çok yaklaştığı yerde olması

Coğrafi Özellikler

  • Ortalama yükseltinin fazla olması
  • Eğimli ve engebeli arazilerin geniş yer tutması
  • Üç tarafının denizlerle çevrili olması
  • Önemli su yolları olan İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olması
  • Zengin su kaynaklarına sahip olması

Jeolojik ve jeomorfolojik özellikler

  • Aktif fay hatlarının bulunması
  • Jeotermal su kaynaklarının yaygın olması

İklim

  • Ilıman kuşak iklimlerinin görülmesi
  • Dört mevsim belirgin olarak yaşanması
  • Kısa mesafelerde farklı iklim özelliklerinin görülmesi
  • İklim özelliklerine bağlı olarak çeşitli bitki örtüsüne sahip olması

Değişen Unsurlar

Sosyal ve kültürel değerler

  • Kalabalık bir nüfusa sahip olması
  • Zengin tarihi eserlerin bulunması
  • Farklı kültürel değerlere sahip olması

Ekonomik değerler

  • Verimli tarım arazilerinin bulunması
  • Kıtalar arası ticari faaliyetlerin önemli bir kısmının Anadolu üzerinde gerçekleştirilmesi
  • Zengin yer altı ve yer üstü kaynaklarına sahip olması

Politik değerler

  • Çevre ülkelerde meydana gelen sorunların çözümünde aktif rol oynaması

Askeri değerler

  • Güçlü ordusuyla hakimiyet sürdüğü topraklarda barış ve huzurun teminatı olması
Türkiye’nin jeopolitik konumu ve önemi
Türkiye’nin jeopolitik konumu

Türkiye’nin jeopolitik konumunu ortaya çıkaran unsurlar

  • Türkiye coğrafi konumu nedeniyle siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan dünyanın en önemli ülkelerinden birisidir.
  • Dünya tarihinde önemli yeri olan üç kıtanın birbirine en çok yaklaştığı alanda bulunur.
  • Türkiye’yi çevreleyen denizler ve boğazlar deniz yolu ulaşımında önemli kolaylıklar sağlamaktadır.
  • Boğazların iktisadi, askeri ve siyasi alanda büyük önemi vardır.
  • Türkiye’de farklı jeolojik zamanlara ait çeşitli araziler ve maden yatakları bulunmaktadır. Bu durum ülkemizde çeşitli sanayi kollarının ihtiyacı olan hammaddeyi karşılaması açısından önemlidir.
  • Ülkemizin dağlık ve yüksek olması ulaşım, yerleşme ve tarım faaliyetlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Ancak dağ kuşakları engebe ve yükseltiye bağlı olarak çeşitli bitki topluluklarına ev sahipliği yapar. Bu durum farklı ekonomik etkinliklerin ortaya çıkmasına neden olur.
  • Ilıman Kuşak’ta yer alması iklimin insan yaşamına uygun olmasına olanak sağlamıştır.
  • Ülkemiz bitki çeşitliliği yönünden de zengindir. Ekvatoral iklim, çöl ve tundra bitkilerinin dışında diğer bitkiler Türkiye’deki iklim şartlarında yetişmektedir. Yine toprak çeşitliliği açısından da ülkemiz zengindir.

               ####

  • Bulunduğu coğrafyada su kaynakları bakımından büyük öneme sahiptir.
  • Orta Asya ve Kafkas petrolü ile doğal gazının batıya taşınması için belirlenen önemli bir güzergahta bulunur.
  • Ortadoğu, Kafkaslar ve Balkanlarda meydana gelen sorunların çözümünde etkili politikalar üretmektedir.
  • Türkiye’nin jeostratejik konumundan dolayı askeri alandaki gücü hakimiyet sürdüğü topraklarda, barış ve huzurun teminatıdır.
  • Çevresinde barışı, istikrarı, demokrasiyi ve hoşgörüyü yaşatmak için çaba harcamaktadır.
  • Hititler – Hattutaş (Boğazköy) Frigler – Gordion (Eskişehir) Lidyalılar – Sardes (Manisa) İyonlılar – Efes, Milet (İzmir) Urartular – Tuşpa (Van) gibi önemli devletlerin kuruluş yerlerinin Anadolu olmasına neden olmuştur.
  • Tarih boyunca çok çeşitli medeniyetlere beşiklik eden Türkiye toprakları tarihi ve kültürel değerleriyle önemli bir turizm potansiyeli oluşturmaktadır.
  • Türkiye’nin jeostratejik konumundan dolayı bir çok uluslar arası kuruluşa üyedir.
    Türkiye’nin jeopolitik konumu ve önemi
    Türkiye’nin üyesi olduğu uluslararası örgütler

    Türkiye’nin jeopolitik konumu ve önemi konusunu MEB EBA üzerinden çalışmak için tıklayınız.

1000+ Abone Arasına Katıl

Ders notları, test sorular, yazılılar, sunular vb coğrafya adına her şey ilk sana gelsin.

Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.

Bir şeyler yanlış gitti.

4 YORUMLAR

    • 1980’lerden sonra NATO’ya karşı kurulan Varşova Paktı dağılma sürecine girmiş. Sovyetler birliğinin dağılması ve dolayısıyla SSCB ve Doğu bloğu ülkelerinin NATO’ya karşı kurduğu Varşova paktının dağılmasıyla Soğuk Savaşın sona ermiştir. Balkanlarda Yugoslavya’nın dağılması. Ortadoğuda ki siyasi ekonomik gelişmeler gibi Türkiye’nin çevresindeki gerçekleşen bu olaylar jeopolitik konumunun artmasına sebeb olmuştur.

  1. Türkiye; içerisinde bulunduğu jeopolotik konumdan dolayı çözulmemis pek cok problemin dogrudan yada dolayli olarak içinde bulunur . Buna göre Turkiye yi dogrudan etkileyen sorunlar nedir ?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.