9. Sınıf Ders Notları

Doğa ve İnsan Etkileşimi

Doğa ve insan etkileşimi coğrafya 9.sınıf doğa ve insan ünitesi içerisinde işlenmektedir. coğrafya içerisinde doğanın insan üzerindeki etkileri, insanın doğa üzerindeki etkileri örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır.

Doğa ve İnsan Etkileşimi ve Özellikleri

Doğal çevre, İnsan ve diğer canlıların yaşam alanını oluşturur. Bu alan Atmosfer, Hidrosfer, Litosfer, Biyosfer yani hava küre, su küre, taş küre, Canlı küre adı verilen doğal unsurlardan oluşur. İnsan tüm faaliyetlerini bu doğal unsurlar içerisinde gerçekleştirmektedir.

İnsanlar ihtiyaçları doğal çevre ile ilişkilidir. İnsanlar giyinme, beslenme, , barınma gibi ihtiyaçları doğal çevreyle ilişkilidir. İnsanlar hayat şartlarına sürdürebilmek doğanın onlara sunduğu şartları benimsemişlerdir. Doğa insanları farklı olanaklar sunmaktadır.Doğa insanların barınma, beslenme, giyinme gibi ihtiyaçlarını farklı şekilde karşılamaktadır.

Örneğin; İklim şartlarından dolayı kutuplarda yaşayan kalın giysiler giyerken ekvatorda yaşayanlar daha ince giysi giyerler. Barınma gereksinimi de iklim tiplerine göre çeşitlilik kazanmaktadır.

Kurak ve yarı kurak yerlerde kerpiç mesken tiplerine rastlanırken, kimyasal tortul kayaçların olduğu yerlerde taş meskenlere, yağışın fazla olduğu ormanlık yerlerde ise ahşap meskenlere rastlanılmaktadır.

Soğuk iklim bölgelerinde insanların tükettiği besinler genelde yağlı, protein değeri yüksek hayvansal ürünlerdir. Sıcak iklim bölgelerinde daha çok meyve sebze ağırlıklı ürünler tüketilmektedir.

İnsanlar doğayı olumlu ya da olumsuz olarak etkilemektedirler. Örneğin ekonominin geliştiği gelişmiş ülkelerde zorlu doğa şartları tünel, köprü, viyadüklerle ulaşım geliştirilmiştir.

Barajlar yapılarak doğal yerleşim alanları değiştirilmiş. büyük su kütleleri doğal çevreyi değiştirmiştir. Denizleri birbirine bağlayan kanallarla doğal çevre değiştirilmiştir.

Doğa ve insan etkileşimi
Doğa ve insan etkileşimi

İnsanlar doğal çevreyle devamlı etkileşim içerisindedir. İnsanlar çevrenin sunduğu şartlara uyum sağlamakla birlikte, doğal çevreyi de kendi ihtiyaçları doğrultusunda değiştirmektedir.

Doğal Ortamın İnsanla Etkileşimine Örnekler

  • Kutuplara yakın yerlerde insanların kalın giysiler giymesi
  • Kar yağışın fazla olduğu dağlık bölgelerde kış turizm gelişmiştir.
  • Alüvyal topraklar üzerinde yoğun tarımsal faaliyetler vardır.
  • Okyanus akıntılarının karşılaşma yerlerinde balıkçılık gelişmiştir.
  • Rüzgar hızının fazla olduğu alanlarda rüzgar enerji santrali yapılması
  • Doğal bitki örtüsünün orman olduğu Karadeniz ikliminde ahşap meskenler yaygındır.
  • Bozkır bitki örtüsüne sahip İç Anadolu küçükbaş hayvancılı yaygındır.
  • Karasal iklim bölgelerinde yağışların az olduğu yerlerde tarlaların nadasa bırakılması

İnsan Faaliyetlerinin Doğal Ortam ile Etkileşimine Örnekler

  • Büyük okyanus ile Atlas okyanusunu bir birine bağlayan Panama kanalının yapılması
  • Mısırda Nil nehrinin taşkınlarından korunmak için Asuvan barajının yapılması
  • Ordu – Giresun’da deniz doldurularak havalimanı yapılması.
  • Deniz kabarmaların etkili olduğu Hollanda’da kıyı setlerinin yapılması
  • Sanayileşme faaliyetleri ile küresel ısınmanın artması
  • İstanbul trafiğini rahatlatmak için Avrasya tünelinin yapılması
  • Fırat nehri üzerinde elektrik üretmek, sulama suyu temini için Türkiye’nin en büyük baraj gölü yapılmıştır.
  • Ulaşımı kolaylaştırmak için köprü, tünel ve viyadüklerin yapılması

Doğa ve İnsan Etkileşimi, İnsanın Doğal Ortamı

İnsanın doğal ortamını atmosfer (hava küre), litosfer (taş küre), hidrosfer (su küre) oluşturur. Bu üç doğal ortam unsurları insan yaşamında vazgeçilmez unsurlardır. Bu nedenle coğrafya bilminin temel amaçlarından biri insanın yeryüzünü tanımasını sağlamaktır.

Gerçekten de insanlar, yer altı kaynaklarından yararlanmak için litosfer (taş küre) belli derinliklerinde, su kaynaklarından yararlanmak için hidrosfer (su küre), savunma, saldırı, ulaşım amacıyla (hava küre) de faaliyet halindedir.

Bu üç büyük doğal ortam unsurları giderek büyüyerek boyutları genişlemiş, merkezinde canlılardan oluşan biyosferi (canlı küre)oluşturmuştur.Doğal ortamlar

Doğa ve insan etkileşimi coğrafya konusunu EBA videodan izlemek için tıklayınız.

Doğa ve İnsan Ders Notları

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu