Harita Nedir? Harita Elemanları Nelerdir?

Harita Nedir? Harita Elemanları Nelerdir?

Harita :

Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün kuş bakışı görünüşünün belli bir oranda (ölçek) küçültülerek düzleme aktarılmasına denir. Harita bilimine kartografya  denir. Haritalar; grafikler, resimler ve diyagramlar gibi coğrafya araştırmalarının ifade araçlarından biri ve en önemlisidir.

Haritalar coğrafyanın ilkelerinden dağılış ilkesinin sonucunda önem kazanmıştır. Coğrafyanın hemen her konuda dağılıştan bahsedilmektedir. Örneğin; dağlar, göller, akarsular, iklim, bitki vb. Bu dağılışın gösterilmesi haritalardan faydalanarak yapılır. Bu yönüyle haritalar sayesinde coğrafya dersi daha anlaşılır ve zevkli hale gelir.

Türkiye Fiziki Haritasi

Türkiye Fiziki Haritasi

Haritalar;yaşadığımız bölgeyi, farklı yöreleri, ülkeleri ve dünyayı tanımamıza ve bu yerler hakkında bilgi edinmemize imkan tanıyan en temel araçlardandır. Hayatımızda hemen hemen her konuda haritalardan yararlanmak mümkündür. Doğal ve beşeri sistemlere ait çeşitli bilgilerin bilimsel görselleştirme şekli olan haritalar, coğrafyanın dili olarak kabul edilir.

Bir çizimin harita özelliği taşıyabilmesi için şu özelliklere sahip olması gerekir

  • Kuş bakışı görünüme sahip olması
  • Belirli bir küçültme oranının olması
  • Düzleme aktarılmış olması

Kroki:

Bir yerin kuş bakışı görünümün ölçeksiz (kabataslak) düzleme aktarılmasıdır. Ölçek olmadığı için harita değildir.

Kroki Harita Plan

Kroki

Plan:

Bir yerin Kuş bakışı görünümün belli bir oranda (ölçek) küçültülerek düzleme aktarılan büyük ölçekli haritalardır. Planlar küçültme oranı en az olan haritalardır. bu nedenle en ayrıntılı haritalardır. Ölçeği: 1/20.000’e kadar olan haritalardır. Şehir imar planları, kadastro haritaları bu türdendir.

 

Harita çiziminde dikkat edilmesi gereken unsurlar:

  • İlk olarak kullanım amacı belirlenmeli ve amaca uygun konu başlığı konulmalı. (En önemli özelliği)
  • Çizimi yapılacak bölgenin enlem ve boylam dereceleri belirlenir.
  • Haritası yapılacak yerin kapladığı alanın genişliğinin bilinmesi gerekir.
  • Küçültme oranı (ölçek) belirlenmeli. (Ölçeksiz şekiller harita sayılmaz.(kroki)
  • Lejant belirtilmeli (Lejant: Haritalarda kullanılan işaret ve renklerin ifade edildiği tablodur.)
  • Çizim yöntemi belirlenmeli. (Projeksiyon yöntemleri)
  • Enlem ve boylam gösterilmeli. Eğer çok küçük alan ise yön işareti konulmalıdır.
  • Coğrafi koordinatlar: Coğrafi koordinat ağını oluşturan paralel ve meridyenler her hangi bir noktanın dünya üzerindeki yerini tespit etmede kullanılır.

Harita Elemanları

Haritayı oluşturan temel unsurlar; harita başlığı, lejant (açıklamalar), coğrafi koordinatlar, yön oku ve ölçektir
Başlık, haritanın hangi amaçla hazırlandığını gösterir.
Lejant (açıklamalar), haritalarda kullanılan işaret ve sembollerin ne ifade ettiğini gösteren tabloya denir. Haritaların kolay anlaşılmasını sağlar. Harita anahtarı da denir.
Coğrafi koordinatlar, çizilen haritanın Ekvator ve Greenwich’e göre konumunu gösterir.
Yön oku, haritada yönlerin gösterildiği bölümdür. Eğer coğrafi koordinat kullanılmışsa yön oku kullanılmayabilir.

Harita elamanları

Harita Elemanları

Harita anahtarı

Lejant

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bilgi Notu:

Bir yerin gerçek yüzölçümü yükseklik ve çukurluklar dikkate alınarak hesaplanır. İzdüşüm yüzölçümde ise her yer düzlük kabul edilir. Gerçek yüzölçüm ile izdüşüm yüzölçüm arasındaki fark engebeli yerlerde fazladır. Ör; Türkiye, Yunanistan, Japonya gibi. Düz yerlerde ise fark azdır. Ör; Hollanda, Danimarka, Mısır gibi

Kazanım: 9.1.5. Haritayı oluşturan unsurlardan yararlanarak harita kullanır.
a) Projeksiyonlara yer verilir.
b) Farklı harita türlerine ve kullanım amaçlarına yer verilir.
c) Ölçek ile uzunluk ve alan ilişkilerinde basit örneklere yer verilir. Alan hesaplamalarında sadece gerçek alan hesaplamalarına yer verilir.

Bu kazanıma ait diğer dersler için aşağıdaki konulara tıklayınız.

Yazar: | 2018-01-07T07:57:44+00:00 Aralık 4th, 2017|0 Yorumlar

Yazar Hakkında:

Coğrafya eğitimi ve öğretimi ile alakalı; ders notları, soru bankaları, yazılılar, sunular, resimler, videolar vb bilgi paylaşım platformu.

Takıldığın mevzularda yorum yap