Harita Nedir? Harita Elemanları Nelerdir?

0
2.878 Görüntülenme
Harita Nedir
Harita nedir? Harita elamanları nelerdir?

Harita Nedir? Harita Elemanları Nelerdir? Coğrafya 9.sınıf Harita bilgisi konusu içerisinde işlenmektedir. Harita Nedir? Harita Elemanları Nelerdir? Harita, Kroki, Plan tanımı harita çiziminde dikkat edilmesi gereken noktalar ve harita elemanları anlatılmaktadır.

Harita Nedir? Harita Elemanları Nelerdir?

Harita 

Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün kuş bakışı görünüşünün belli bir oranda (ölçek) küçültülerek düzleme aktarılmasına denir. Harita bilimine kartografya  denir. Haritalar; grafikler, resimler ve diyagramlar gibi coğrafya araştırmalarının ifade araçlarından biri ve en önemlisidir.

Haritalar coğrafyanın ilkelerinden dağılış ilkesinin sonucunda önem kazanmıştır. Coğrafyanın hemen her konuda dağılıştan bahsedilmektedir. Örneğin; dağlar, göller, akarsular, iklim, bitki vb. Bu dağılışın gösterilmesi haritalardan faydalanarak yapılır. Bu yönüyle haritalar sayesinde coğrafya dersi daha anlaşılır ve zevkli hale gelir.

Türkiye Fiziki Haritasi
Türkiye Fiziki Haritasi

Haritalar;yaşadığımız bölgeyi, farklı yöreleri, ülkeleri ve dünyayı tanımamıza ve bu yerler hakkında bilgi edinmemize imkan tanıyan en temel araçlardandır. Hayatımızda hemen hemen her konuda haritalardan yararlanmak mümkündür. Doğal ve beşeri sistemlere ait çeşitli bilgilerin bilimsel görselleştirme şekli olan haritalar, coğrafyanın dili olarak kabul edilir.

Bir çizimin harita özelliği taşıyabilmesi için şu özelliklere sahip olması gerekir

  • Kuş bakışı görünüme sahip olması
  • Belirli bir küçültme oranının olması
  • Düzleme aktarılmış olması

Kroki

Bir yerin kuş bakışı görünümün ölçeksiz (kabataslak) düzleme aktarılmasıdır. Ölçek olmadığı için harita değildir.

Kroki Harita Plan
Kroki

Plan

Bir yerin kuş bakışı görünüşünün beli ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılan büyük ölçekli haritalardır. Planlar küçültme oranı en az olan haritalardır. bu nedenle en ayrıntılı haritalardır. Ölçeği: 1/20.000’e kadar olan haritalardır. Şehir imar planları, kadastro haritaları bu türdendir.

 

Harita çizimlerinde dikkat edilmesi gerekli unsurlar

  • İlk olarak çizilecek haritanın kullanım amacı belirlenir, daha sonra amaca uygun konu başlığı konulmalıdır. (En önemli özelliği)
  • Çizimi yapılacak bölgenin mutlak konum özellikleri yani enlem ve boylam dereceleri belirlenir.
  • Haritası yapılacak bölgenin kapladığı gerçek  alanın genişliğinin bilinmesi gerekir.
  • Küçültme oranı (ölçek) belirlenmeli. (Ölçeksiz şekiller harita sayılmaz.(kroki)
  • Lejant kullanılmalı (Lejant: Haritanın açıklanması için kullanılan işaretlerin sembollerin ve simgelerin gösterildiği tablodur.)
  • Çizim yöntemi belirlenmeli. (Projeksiyon yöntemleri)
  • Enlem ve boylam gösterilmeli. Eğer çok küçük alan ise yön işareti konulmalıdır.
  • Coğrafi koordinatlar: Coğrafi koordinat ağını oluşturan paralel ve meridyenler her hangi bir noktanın dünya üzerindeki yerini tespit etmede kullanılır.

Harita Elemanları

Haritanın elemanları yani haritada bulunması gereken unsurlar; haritanın başlığı, lejant (harita anahtarı), Paralel ve Meridyenler, yönü gösteren ok ve ölçektir.
Haritanın başlığı:  Haritanın kullanım amacına göre bir başlık seçilir.
Lejant (Harita anahtarı): Haritalarda kullanılan işaretlere sembollere ve simgelere ait tablolara verilen isimdir. Haritaların kolayca yorumlamamızı sağlar. Harita açıklamalarından oluşur.
Coğrafi koordinatlar, Haritalarda paralel ve meridyen değerleri gösterilir.
Yön oku, Haritada bulunması gerekn özelliklerden biride yön okudur. Yönlerin karıştırılmaması için kullanılır. Coğrafi koordinatlarda paralel ve meridyenler gösterilmişse yön oku kullanılmayabilir.

Harita elamanları
Harita Elemanları
Harita anahtarı
Lejant

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bilgi Notu:

Bir yerin gerçek yüzölçümü yükseklik ve çukurluklar dikkate alınarak hesaplanır. İzdüşüm yüzölçümde ise her yer düzlük kabul edilir. Gerçek yüzölçüm ile izdüşüm yüzölçüm arasındaki fark engebeli yerlerde fazladır. Ör; Türkiye, Yunanistan, Japonya gibi. Düz yerlerde ise fark azdır. Ör; Hollanda, Danimarka, Mısır gibi

Meb EBA üzerinden konuya çalışmak için tıklayınız.

Bu kazanıma ait diğer dersler için aşağıdaki konulara tıklayınız.

1000+ Abone Arasına Katıl

Ders notları, test sorular, yazılılar, sunular vb coğrafya adına her şey ilk sana gelsin.

Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.

Bir şeyler yanlış gitti.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.